کوچینگ (مربیگری)

کوچینگ یا مربیگری فرایندی ا‌ست با هدف افزایش بهره وری که به‌جای تکیه بر گذشته یا آینده دور، بر «اینجا و اکنون» متمرکز است. کوچ صرفا فردی متخصص نیست؛ بلکه نقش اصلی او تسهیل‌کردن فرایند یادگیری است.

اگر می‌خواهید بدانید کوچینگ یعنی چه، به این ضرب‌المثل معروف چینی توجه کنید:

اگر قصد دارید فردی را یک وعده سیر کنید، به او ماهی بدهید؛ اما اگر می‌خواهید او را تا آخر عمر سیر کنید، به او ماهیگیری یاد دهید!

کوچینگ یا منتورینگ؟

کوچینگ در اصل به‌معنای کمک‌کردن به دیگران در راستای بهبود عملکرد آنهاست. مربیان نمونه معتقد‌ند هر فردی راهکار حل مسئله خود را در اختیار دارد؛ اما شاید برای یافتن آن راهکار به کمی کمک نیاز داشته باشد. جان وایت‌مور، در کتاب «مربیگری برای بهبود عملکرد» می نویسد:

کوچینگ شکوفا‌کردن نیروی بالقوه افراد در راستای بیشینه‌کردن بهره وری آنهاست. معنی کوچینگ بیشتر در وجه یاریگری آن نهفته است تا وجه تعلیمی آن!

 

مربی یا در اصطلاح، کوچ به مشتریانش کمک می‌کند تا به حداکثر بهره‌وری و نتایج دلخواه خود دست یابند. کوچینگ دستیابی به بهترین عملکرد، آموختن و پیشرفت در مسیر مطلوب را تضمین می‌کند. امروزه شاهد این مهم هستیم که هر ورزشکار طراز اول حتما مربیانی حرفه‌ای دارد. در چند سال اخیر، کاربرد کوچینگ گسترش یافته است و در زمینه‌های گوناگون، از کسب‌و‌کار تا زندگی، به کار گرفته می‌شود.

به این فکر کنید که والدینتان چگونه شما را در برداشتن گام‌های اول تشویق می‌کردند یا چگونه دوچرخه سواری، خواندن و نوشتن یا هر مهارت دیگری را به شما آموزش می‌دادند. کوچینگ یعنی به دیگران در یافتن راه‌حل مشکلاتشان کمک کنیم تا عملکردشان بهبود یابد. کوچینگ یکی از شیوه‌های بسیار کارآمد آموزش به افراد است که در محیط‌های کسب‌و‌کار هم طرف‌داران فراوانی دارد.

 

انواع کوچینگ در طول سال‌ها در گرایش‌های متفاوتی ارائه شده است که باید مهم‌ترین آن‌ها را بشناسیم؛

  • کوچینگ فردی و کوچینگ توسعه فردی
  • کوچینگ کسب و کار (بیزینس کوچینگ)
  • کوچینگ رهبری و کوچینگ مدیران
  • کوچینگ زندگی (لایف کوچینگ)
  • کوچینگ عملکردی
  • کوچینگ فروش
  • کوچینگ سازمانی
  • کوچینگ تحصیلی
  • و بسیاری موارد دیگر مانند کوچینگ نوجوانان،کوچینگ والدین انگیزشی، زوجین، سلامت، خانواده، کارآفرینی، معنوی و…

منتورینگ (راهنما)

 

منتور (Mentor) کیست؟

منتور کسی است که با کارآموزِ کم‌تجربه یا پیشرفته همانند راهنما رفتار می‌کند و بیش‌تر از جنبه‌ی تخصصی و با توجه به تجربه و اطلاعات شغلی به او کمک می‌کند.

مِنتی (Mentee)  کیست؟

وقتی می‌گوییم منتور کسی است که دانش خود را با فردی که تجربه کمتری دارا است به اشتراک می‌گذارد، به سادگی می‌توان حدس زد که مِنتی Mentee به چه کسی گفته می‌شود. به عبارتی، مِنتی همان فردی است که نیازمند راهنمایی‌ها، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های منتور است.

جالب است بدانید که هم‌بنیان‌گذار کمپانی مایکروسافت در زندگی حرفه‌ای خود منتوری داشته است به نام Warren Buffett که از قضا ایشان هم یکی از افراد بسیار موفق در حوزه کسب‌وکار در دنیا است. با این تفاسیر، می‌توان گفت که برخورداری از منتور (راهنما) نه تنها نقطه ضعف محسوب نمی‌گردد، بلکه این قضیه به حدی در فضای کسب‌وکار حائز اهمیت است که شاید بتوان گفت داشتن منتور به نوعی نشان‌دهنده نگاه حرفه‌ای منتی (شاگر یا راهنمایی‌گیرنده) است.

وظایف کلیدی منتور کدامند؟

شاید بتوان گفت مهم‌ترین وظیفه‌ای که یک منتور دارا است، هدایت کردن منتی در جهت و مسیر درست می‌باشد اما در عین حال لیستی از وظایف را می‌توان برای یک منتور حرفه‌ای در نظر گرفته که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • هدایت کردن منتی در مسیر درست
  • همواره در دسترس باشد
  • صداقت داشته باشد
  • دید همه‌جانبه داشته باشد
  • اشتباهات را گوشزد کند
  • الهام‌بخش باشد
  • به تصویر کشاندن مسیر و مقصد نهایی
  • توانایی ترسیم رودمپ (نقشه راه)

یک منتور خوب چه ویژگی‌هایی دارا است؟

هنگامی که قصد داریم دست به انتخاب یک منتور بزنیم، با مد نظر قرار دادن نکاتی که در ارتباط با وظایف کلیدی منتور بودند، خواهیم توانست بخش قابل‌توجهی از فرآیند انتخاب را طی کنیم اما در عین حال باید یکسری خصیصه‌ها و ویژگی‌های دیگر را هم مد نظر قرار دهیم تا در نهایت به نتیجه‌ای که می‌خواهیم برسیم که در همین راستا می‌توان موارد زیر را برشمرد:

  • داشتن دید عمیق نسبت به بازار
  • اهل شعار دادن نبودن
  • نتورکینگ قوی
  • ایفای نقش یک رُل مادِل (اُلگو)

تفاوت منتورینگ و کوچینگ

تفاوت منتورینگ و کوچینگ چیست؟

این راهنمایان عضوی از زنجیره مدیریت شرکت نیستند و می‌توانید با خیالی آسوده از بینش‌های آنها استفاده کنید. این افراد (منتورها) معمولا بسیار با‌تجربه‌اند و درزمینه کسب‌و‌کار تخصص بسیار زیادی دارند.

رابطه منتورینگ معمولا بر آینده، پیشرفت شغلی و گشایش افق‌های بینش کارمندان متمرکز است. در مقابل، کوچینگ بیشتر بر «اینجا و اکنون» و حل مشکلات و مسائل امروز تمرکز دارد.

تفاوت مشاور و کوچینگ

تفاوت مشاور و کوچینگ چیست؟

تمرکز مشاور بر گذشته است. مشاور سعی می‌کند فرد را در عبور از موانع و مسائل گذشته یاری دهد و او را به‌سوی آینده به حرکت درآورد. تمرکز مشاور می‌تواند بر احوالات درونی یا شرایط بیرونی افراد باشد.

ذکر یک مثال

در پایان با ذکر یک مثال هر سه مفهوم را مورد بررسی قرار می دهیم.

فرض كنيد مدير عامل بگه ميخواد قله اورست رو فتح كنه و از شما ميخواد راهنماييش كنيد !كدام مورد رو بهش پيشنهاد ميكنيد؟

  1. مشاور
  2. كوچ
  3. منتور
 
 

 

كسي كه پايين كوه مي ايستد، مشاور است و شما را راهنمايي ميکند. دانش و تخصص فوق العاده دارد ولي خودش الزاما مسير رو نرفته است

و كسي كه بالاي كوه مي ايستد منتور است، راه رو پيموده و تجربه عملياتي دارد و دانشي كه تجربه كرده است رو به شما انتقال ميدهد

و کسي كه دوش به دوش شما تا فتح قله مي آید ولي فقط يك قدم از شما جلوتر است، كوچ است. كمي توانمند تر از شماست و نياز نيست دانش و تجربه خودش را به شما منتقل کند ولي براي بحث خلاقيت و نوآوري و تسريع كارها همراه شماست.

پس  به کوچ نگوییم منتور و به منتور نگوییم کوچ  و به همه ی این موارد نگوییم مشاور.

نگوییم اگر مشاور خودش بلد بود الان یه مدیرعامل موفق بود.